ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ

 

Λήψη υλικού σε pdf

 

Εισαγωγή

Παρά τις ιδιαιτερότητές του, ο διάλογος έχει βασικά πλατωνικά γνωρίσματα όπως λχ ότι συνδέεται με την αρετή, έχει ελεγκτικό χαρακτήρα καθώς επίσης υπάρχει ευρεία χρήση της επαγωγικής μεθόδου.

Ο Βλαστός θεωρεί ότι η απορία/ αμηχανία του Σωκράτη στο τέλος είναι γνήσια και όχι προσποιητή. Σε κάθε περίπτωση, είναι άλλη μια περίπτωση διαλόγου που ένας σοφιστής επιχειρείται να ευτελιστεί.

Ο Ιππίας και ο Σωκράτης αναφέρονται μεν αμφότεροι στους όρους αληθής/ ψευδής αλλά σε όλο το έργο ο καθένας έχει μια δική του αντίληψη για το ζεύγος. Ο μεν Ιππίας αποδίδει ηθική υφή (ανάλογα με το εάν κάποιος αγαπάει την αλήθεια ή το ψέμα) ενώ ο Σωκράτης όχι αφού το ζεύγος του αφορά στο πραγματιστικό επιχείρημα του εάν λέγεται από κάποιον κάτι που να αντιστοιχεί στα πράγματα ή όχι (ανεξαρτήτως πρόθεσης).

Ο Σωκράτης διατηρεί μια τέτοια γραμμή γιατί μόνο έτσι μπορεί να αποδείξει ότι ένα άτομο μπορεί να ξέρει μεν την αλήθεια αλλά εντούτοις να λέει ψέματα (ταύτιση αληθούς-ψευδούς). Η προσπάθεια του φαίνεται κατ’ αρχήν χωρίς ηθική σημασία αλλά αυτό δεν ισχύει αφού θα καταλήξει στο ότι το άτομο που ξέρει και την αλήθεια και το ψέμα επιλέγει το πρώτο μόνο όταν είναι αγαθό.

 

Κείμενο

364γ: ο πρώτος έλεγχος στον σοφιστή γίνεται με την ερώτηση του εάν θεωρεί καλύτερο τον Αχιλλέα ή τον Οδυσσέα

365βκαι γ: Ο Ιππίας απαντάει για πρώτη φορά ότι ο Αχιλλέας είναι αληθής και ο Οδυσσέας ψευδής. Παραδέχεται στην αποστροφή του Σωκράτη ότι άλλο ο τίμιος και άλλο ο ψευδής.

365^ε: Παραδέχεται ακόμη ότι ο πραγματικά ψευδής είναι άνθρωπος έξυπνος, πανούργος.

366β: Αν αυτός είναι ο ορισμός του ψευδούς, τότε δεν είναι αληθινά ψευδής αυτός που δεν μπορεί να λέει ψέματα, λέει ο Σωκράτης και ο Ιππίας το αποδέχεται

367γ: αυτός που είναι όμως ικανός και έχει γνώση μπορεί να λέει όχι μόνο το ψέμα αλλά και την αλήθεια, είναι ένας και ο αυτός άνθρωπος.

369β: άρα και ο Οδυσσέας και ο Αχιλλέας είναι ίδιοι, όχι αντίθετοι

370^ε: ο Ιππίας διαφωνεί καθότι κατά τον ίδιο ο Αχιλλέας δεν μπορεί να πει ψέματα ή αν πει θα τα πει άθελά του

371^ε: αυτό για το Σωκράτη θα σήμαινε όμως ότι ο Οδυσσέας είναι καλύτερος αφού αυτός που ψεύδεται χωρίς να το ξέρει δεν είναι καλύτερος από αυτόν που ψεύδεται εν γνώσει του

374^α: ο Σωκράτης φέρνει άλλα δύο παραδείγματα (τρέξιμο, πάλη) για να αποδείξει ότι αυτός που μπορεί να είναι καλός αλλά εν γνώσει του δεν είναι, είναι πιο αξιόλογος από αυτόν που έχει ακούσια άσχημες επιδόσεις

375^α: ομοίως και η ψυχή που λαθεύει ακούσια είναι χειρότερη από αυτή που λαθεύει εκούσια,. Η άλλη έχει καλύτερη γνώση του πράγματος στο οποίο σφάλλει με συνείδηση. Και η δικαιοσύνη είναι γνώση και ικανότητα (375^ε)

376β: και ο ίδιος ο Σωκράτης πάντως απορεί με το αποτέλεσμα αλλά το βαθύτερο νόημα είναι ότι η γνώση είναι σε κάθε περίπτωση προϋπόθεση