ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ

 

Λήψη υλικού σε pdf

 

Εισαγωγή

Αντικείμενο του διαλόγου είναι το αντικείμενο της γνώσης αναφορικά με τη σωφροσύνη.

Όπως σε όλους τους πρώιμους πλατωνικούς διαλόγους, στον Χαρμίδη εντοπίζεται η σωκρατική άγνοια, η προσπάθεια ανεύρεσης της ουσίας μιας αρετής και η κριτική σε αντίπαλες απόψεις

 

Κείμενο

157α: το σώμα δεν μπορεί να είναι υγιές αν η ψυχή δεν είναι υγιής. Και για να γίνει αυτό θα πρέπει να υπάρχει σε αυτήν σωφροσύνη, που δημιουργείται με καλούς λόγους.

159α: ο Σωκράτης επιχειρεί πρώτα να εξετάσει κατά ποσό γνωρίζει και κατά ποσό έχει ενσωματώσει ο Χαρμίδης την σωφροσύνη και τον ρωτάει τον ορισμό της και ο Χαρμίδης απαντά (159β) ότι είναι ένα είδος ηρεμίας, "ησυχιότης". Αυτό όμως δεν μπορεί να ισχύει για τις δραστηριότητες του σώματος (159δ) ούτε της ψυχής (160β) όπως παρατηρεί ο Σωκράτης

160ε: ο δεύτερος ορισμός του Χαρμίδη συνδέει την σωφροσύνη με την αιδημοσύνη, το να μαθαίνει κανείς να είναι ντροπαλός. Αυτό καταρρίπτεται από τον Όμηρο

161β: ο τρίτος ορισμός αφορά στο να κάνει κάποιος ότι του αρμόζει. Είναι όμως αίνιγμα για τον Σωκράτη η αληθής έννοια του "τα εαυτου πράττειν" (162β).

165β: ο Κριτίας επεμβαίνει και διευκρινίζει ότι σωφροσύνη είναι η αυτογνωσία, δηλαδή το να ξέρει κανείς πότε και ποιο είναι ωφέλιμο για τον ευρώ του.

166α: ο Σωκράτης υπαινίσσεται οι η σωφροσύνη είναι μεν γνώση αλλά όχι γνώση πράξης αλλά γνώση μιας ιδέας. Όπως λχ η γνώση της αριθμητικής είναι η γνώση του περιττού και του άρτιου. Ο Κριτίας επιμένει ότι η σωφροσύνη είναι μια ξεχωριστή γνώση αφού είναι εκείνη που γνωρίζει και τον ίδιο της τον εαυτό (166ε).

167δ και ε: ο Σωκράτης απαντά ότι δεν μπορούμε λχ να θεωρήσουμε υπαρκτή μια γνώση του ίδιου της του εαυτού (όπως λχ δεν υπάρχει αίσθηση που αισθάνεται τον εαυτό της ή καμία επιθυμία που να επιθυμεί τον εαυτό της)

171α: εν τέλει δεν μπορούμε να λέμε ότι κάτι είναι γνώση της γνώσης αλλά κάθε γνώση πρέπει να αναφέρεται σε κάτι, σε κάποιο αντικείμενο. Περαιτέρω, μόνο έτσι αποκτά και μια ωφελιμότητα καθώς αν νοηθεί απλά και μόνο ως γνώση δεν θα μπορέσει με κανένα τρόπο να μας βοηθήσει (173α). Άλλωστε, ευτυχισμένους δεν ονομάζουμε γενικά αυτούς που απλά ξέρουν αλλά αυτούς που ξέρουν κάτι συγκεκριμένο (174α)

174γ: αυτό λοιπόν που μας κάνει ευτυχισμένους και πραγματικά μας ωφελεί είναι η γνώση του καλού και του κακού. Έτσι λοιπόν όπως ορίστηκε η σωφροσύνη δεν μας ωφελεί καθόλου.